23 тамызда Қазақстан Республикасында Құрылтай сайлауы өтеді
Бұл – әрбір азаматқа ел өміріне белсенді қатысып, өз таңдауын жасауға мүмкіндік беретін маңызды қоғамдық-саяси оқиға.
Әр дауыс маңызды. Белсенді азаматтық ұстаным қоғамдық келісімді нығайтуға және Қазақстанның одан әрі дамуына ықпал етеді.
Еліміздің болашағы – әрқайсымыздың қабылдаған шешімімізге байланысты.
Елімізде Құрылтайға алғашқы сайлау алдында үгіт жалғасуда. Науқан елдің барлық аймақтарын қамтыды. Партия өкілдері сайлаушыларға шығып, кездесулер өткізіп, өз бағдарламаларын таныстырады.
30 шілдеде Алматы қаласы ЖИТС орталығында Бостандық аудандық "Әділет" партиясының сайлауалды штабы мүшелермен кездесу өтті.
Кездесуге қатысушылар алдында" Әділет " партиясы Бостандық аудандық филиалының төрағасы – Сәден Тынышқали Төреғалиұлы сөз сөйледі, Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ заң факультетінің деканы -Ахатов Уәлихан Ақыпбекұлы, "PROFEXSPERT" компаниясының бас директоры, Алматы қаласы бойынша "Тоғызқұмалақ" федерациясының президенті – Қалиоллаев Руслан Қалиоллаұлы, директорлар кеңесінің мүшесі, "Алматы ӘКК" АҚ басқарма төрағасы – Байдурин Марат Серікұлы.
Спикерлер медицина қызметкерлерінің сұрақтарына жауап берді.
Алматы ЖИТС орталығында сенбілік өтті
25 шілдеде Алматы ЖИТС орталығында қызметкерлердің қатысуымен сенбілік өтті. Іс-шара барысында 1200 шаршы метр аумақ ретке келтірілді. Енді мекеме айналасы таза әрі көрікті бола түсті!23 тамызда Қазақстан Республикасында Құрылтай сайлауы өтеді
Бұл – әрбір азаматқа ел өміріне белсенді қатысып, өз таңдауын жасауға мүмкіндік беретін маңызды қоғамдық-саяси оқиға.
Әр дауыс маңызды. Белсенді азаматтық ұстаным қоғамдық келісімді нығайтуға және Қазақстанның одан әрі дамуына ықпал етеді.
Еліміздің болашағы – әрқайсымыздың қабылдаған шешімімізге байланысты.
Бірінші жартыжылдықтағы бірлескен жұмыстың қорытындысын ,Алматы ЖИТС орталығы мен психикалық денсаулық орталығының қызметкерлері, сондай-ақ сенім пункттерінің мамандары қорытындылады.
Кездесуге қатысушылар өзара іс-қимылдың негізгі көрсеткіштерімен танысып, бірлескен қызметтің нәтижелерін талдап, ерекше назар аударуды қажет ететін проблемалық мәселелерді талқылады.
2026 жылы Алматыда ҮЕҰ үшін халықтың негізгі топтары арасында, АИТВ-инфекциясын алдын алуды жүргізуге мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс бөлінгені атап өтілді.
ҮЕҰ үшін техникалық ерекшелікке, АИТВ-ға тестілеумен қамту және оң жағдайларды анықтау бойынша индикатор енгізілген. ЖИТС орталығының профилактикалық жұмыс бөлімі ай сайын осы көрсеткіштердің орындалуына мониторинг жүргізеді және іске асырылып жатқан іс-шаралардың тиімділігін талдайды. Кездесуге қатысушылар наркологиялық қызметте есепте тұрған, инъекциялық есірткі қолданатын адамдарды(ИЕҚА) АИТВ-ға тестілеумен қамту бойынша жұмысты күшейту қажеттігіне ерекше назар аударды.
Тағы бір маңызды міндет - ауруханаға түскен кезде, ИЕҚА-дың АИТВ-ға 100 пайыздық тексеруін қамтамасыз ету. Бұл инфекцияны уақтылы анықтауға, емдеуді тағайындауға және АИТВ-ның одан әрі таралу қаупін азайтуға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, профилактикалық жұмыстың тиімділігін арттыру үшін наркологиялық қызметтің медицина қызметкерлерін дәлелді кеңес беру дағдыларына оқытуды ұйымдастыру туралы шешім қабылданды. Бұл тәсіл пациенттердің тексеруге, емдеуге және одан әрі медициналық бақылауға деген ұмтылысын арттыруға көмектеседі.
Қазақстанда зейнетақыны қалыптастырудың жаңа ережелері қарастырылуда. Бұл туралы Алматы қаласы ЖИТС орталығының қызметкерлеріне БҰЗҚ АҚ маманы Әсел Дәулетбақова 17 шілдеде өткен кездесуде айтты.
Өздеріңіз білетіндей, 2026 жылғы 18 шілдеден бастап Қазақстанда зейнетақы тағайындау қағидаларына өзгерістер күшіне енеді.
Жаңа ережелер зейнетақыны көбейтпейді немесе азайтпайды. Негізгі өзгерістер құжаттарды ресімдеу рәсіміне, өтілін растауға, өтініштерді қарау мерзімдеріне және төлемдерді есептеудің техникалық тәртібіне қатысты.
Қазірдің өзінде зейнетақы алатын қазақстандықтардың көпшілігі бұл өзгерістерді байқамайды. Бірақ, 18 шілдеден кейін ғана зейнетақы төлемдерін жасағысы келетіндер жаңа мерзімдерді, құжаттарға қойылатын талаптарды және еңбек өтілін растау тәртібін ескеруі керек.
Қорқыныш жойылған кезде ауру басылады
Алматыда бірнеше жыл қатарынан АИТВ-ның жаңа жағдайларының саны азайып келеді. Диагнозы бар адамдар қазіргі заманғы терапияны алады. Сандар өздері үшін айтады: алдын алу жұмыс істейді. Әрі қарай не болады? Жаңартылған Конституция жаңа мүмкіндіктер ашады – қолжетімділік, цифрландыру, заманауи сервистер. Бұл АИТВ-мен күресу тәсілін қалай өзгертеді және бүгін не істеп жатыр, біз қалалық АИТВ-ның алдын алу орталығының директоры Марат Түкеевпен сөйлестік. - Марат Сансызбекұлы, жаңа Конституция, басқалармен қатар, денсаулық сақтау саласындағы мемлекеттік кепілдіктерді күшейтуді бекітті. Бұл өзгерістер сіздің жұмысыңызда қалай сезіледі, мүмкін жаңа құралдар немесе мүмкіндіктер пайда болды ма?
- Біріншіден, бұл біз үшін нақты бағдар. Жаңа Конституция қолжетімді және сапалы медициналық көмекті одан әрі дамытуды, кадрлық әлеуетті нығайтуды, инфрақұрылымды жаңғыртуды және заманауи технологияларды енгізуді көздейді. Денсаулық сақтау жүйесінің тиімділігін арттыруға, профилактикалық медицинаны дамытуға, саланы цифрландыруға және тұрғылықты жеріне қарамастан азаматтардың медициналық қызметтерге тең қолжетімділігін қамтамасыз етуге ерекше назар аударылады. Бұл шаралардың барлығы халықтың өмір сүру сапасын арттыруға және адамның қажеттіліктеріне бағытталған заманауи, тұрақты жүйені құруға бағытталған. Біздің салада бұл профилактикалық бағдарламаларды кеңейтуге және пациенттерге арналған жаңа қызметтерді енгізуге тікелей әсер етеді.
- -Бүгін Алматы тұрғындарына АИТВ саласында қандай қызметтер қолжетімді?
– "Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Кодекске сәйкес АИТВ-мен өмір сүретін адамдарға медициналық көмек тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі шеңберінде көрсетіледі. Бүгінгі таңда Азаматтарға диагностикадан бастап емдеу мен алдын алуға дейінгі барлық қажетті қызметтер қол жетімді. Бұл ерікті және құпия тестілеу, медициналық көрсеткіштер бойынша тексеру, медициналық ұйымдарда жедел тестілеу, сондай-ақ заманауи жоғары дәлдіктегі әдістерді қолдана отырып диагнозды зертханалық растау.
Барлық пациенттер антиретровирустық терапияны тегін алады, емдеудің тиімділігін тұрақты зертханалық бақылаудан өтеді, қатар жүретін аурулардың алдын алу және емдеуде көмек алады және мамандардың тұрақты бақылауында болады. Алдын алу шараларына да көп көңіл бөлінеді: жұқтыру қаупі жоғары адамдар үшін байланысқа дейінгі профилактика (PrEP), байланыстан кейінгі профилактика (PEP), АИТВ-ның анадан балаға берілуінің алдын алу, сондай-ақ халықтың негізгі топтары үшін зиянды азайту бағдарламалары бар.
- Алматы бұл тұрғыда жақсы динамиканы көрсетіп отыр: бірнеше жыл қатарынан жаңа жағдайлардың саны азайып келеді. Сіз оны немен байланыстырасыз?
- Шынында да, біз тұрақты оң нәтижелерді көріп отырмыз және бұл біз үшін өте маңызды сигнал. Сондықтан біздің профилактикалық бағдарламаларымыз тиімді жұмыс істейді. Бүгінде Алматыда АИТВ-мен өмір сүретін адамдардың 91% - ы өздерінің мәртебесі туралы біледі. Бұл жоғары көрсеткіш, бірақ, әрине, әлі Білмегендер де бар, шамамен 9%. Біздің міндетіміз– олардың әрқайсысына жету, өйткені инфекция ұзақ уақыт бойы асимптоматикалық болуы мүмкін. Сондықтан біз үнемі еске саламыз: үнемі тестілеу- өте маңызды.
Бұл ретте біз антиретровирустық терапияны қабылдайтын пациенттер санының бір мезгілде өсіп келе жатқанын көреміз. Егер 2024 жылы 4823 адам ем алса, өткен жылдың қорытындысы бойынша 5309 адам емделді. Аурудың жаңа жағдайларының азаюы аясында бұл көрсеткіштің өсіп келе жатқаны ерекше қуантады. Бұл жүйенің жан-жақты жұмыс істейтіндігін көрсетеді. – Бүгінде АИТВ-ның алдын алу-бұл медицина ғана емес, халықты ақпараттандыру. Алматылықтардың тестілеуге деген көзқарасы қалай өзгереді?
- Өте байқалады. Біз ағартушылықсыз алдын алу мүмкін емес екенін түсінеміз. Адам АИТВ туралы неғұрлым көп білсе, оның уақтылы тексеріліп, қажет болған жағдайда дереу емделу ықтималдығы соғұрлым жоғары болады. 2026 жылдың басынан бастап орталық мамандары колледждер мен жоғары оқу орындарының студенттері үшін 60 дәріс және тренинг, сондай-ақ мектептер, колледждер мен университеттер педагогтары үшін 25 оқыту іс-шараларын өткізді. Ұйымдарда, кәсіпорындарда және оқу орындарында тегін экспресс-тестілеумен көшпелі акцияларды жүйелі түрде ұйымдастырамыз.Біз адамдардың көзқарасы қалай өзгеретінін көреміз. Бірнеше жыл бұрын мұндай акциялар кезінде біз адамдарды тестке шақырып, оларды сендіруге тура келді. Бүгінгі таңда көптеген адамдар өздері бастама көтереді, сұрақтар қояды, алдын-алу мен емдеудің заманауи мүмкіндіктері туралы көбірек білгісі келеді. Бұл үлкен өзгеріс. Қазақстанда АИТВ– ға тестілеу ерікті, тегін, құпия, ал қаласаңыз-анонимді екенін еске салғым келеді. Жыл сайын орталық мамандары жарты миллионнан астам зерттеу жүргізеді, бұл Алматы халқының шамамен төрттен бір бөлігі. Бұл жерде атап өту маңызды, бүгінде АИТВ-ның әлеуметтік шегі жоқ. Біздің пациенттеріміздің арасында әртүрлі кәсіптердегі, жастағы және әлеуметтік мәртебедегі адамдар бар. Сондықтан сіздің АИТВ-мәртебеңізді білу әркім үшін маңызды.
– Биыл орталыққа Таиландтан келген әріптестер келді. Оларды не таң қалдырды?
- Олар біздің цифрлық шешімдерімізді жоғары бағалады. Мысалы, онлайн платформа hivtest.kz адамға АИТВ-ға өзін-өзі тексеруден тегін, жасырын және құпия түрде өтуге, егжей-тегжейлі нұсқаулар алуға және қажет болған жағдайда дереу біздің мамандардан кеңес алуға мүмкіндік береді. Бұл қала тұрғындары үшін қызметтерді қол жетімді және ыңғайлы ететін цифрландырудың бір мысалы. Тағы бір маңызды қадам –зерттеу нәтижелерін цифрландыру. Бүгін адам Алматының кез келген емханасында АИТВ-ға тест тапсыра алады. Зерттеу біздің зертханада жедел жүргізіледі және нәтижені орталыққа қайта бармай, сонымен қатар күніне бір рет EGOV порталы арқылы алуға болады. Бұл ыңғайлы, жылдам және толығымен құпия.
Біздің орталықта жоғары білікті инфекционистер, психологтар, гинекологтар, дерматовенерологтар және тәжірибелік тәжірибесі мол басқа да мамандар жұмыс істейді. Пациенттер тұрақты медициналық бақылауда және қажет болған жағдайда біздің Telegram-бот арқылы кеңес ала алады.
- Марат Сансызбекұлы, сіз орталықта инфекционистер ғана емес, психологтар, гинекологтар, дерматовенерологтар да жұмыс істейтінін айттыңыз. Бұл бір бейінді мекеме үшін мамандардың кең спектрі. Менің түсінуімше, бұл пациентті әртүрлі мекемелерге жіберместен мәселелерді жан-жақты шешуге мүмкіндік береді?
- Өте дұрыс. Біз АИТВ-инфекциясы адам денсаулығының әртүрлі аспектілеріне әсер ететінін түсінеміз, сондықтан орталық штатында көптеген практикалық тәжірибесі бар әртүрлі профильдегі мамандар бар. Науқас бізге келіп, бір жерде толық көмек ала алады: психологтың кеңесінен бастап гинекологтың немесе дерматовенерологтың бақылауына дейін. Біз сондай-ақ, толық көріністі көру үшін емдеудің тиімділігіне үнемі зертханалық бақылау жүргіземіз. Бұл пациентті әртүрлі мекемелер арасында бөлуге емес, оны басынан аяғына дейін жан-жақты, мұқият және кәсіби түрде жүргізуге мүмкіндік береді. Бұл тәсіл, біздің ойымызша, жақсы нәтиже береді.
Ағымдағы жылдың бірінші жартыжылдығында, Алматы ЖИТС орталығының мамандары Алматы қаласы бойынша қылмыстық-атқару жүйесі департаментінің қызметкерлерімен, сондай-ақ ,№ 11, № 13, № 72 мекемелердің және № 24 қалалық емхананың өкілдерімен бірлесіп бірлескен жұмыс қорытындысын шығарды. Қатысушылар, ҚАЖД мекемелерінде АИТВ-инфекциясын анықтау өсімі тіркелмегенін атап өтті. Бұл тұрақты эпидемиологиялық жағдайды және жүргізілетін профилактикалық іс-шаралардың тиімділігін көрсетеді.
ЖИТС орталығының мамандары белсенді профилактикалық жұмысты жалғастыруда: дәрістер өткізеді, тренингтер ұйымдастырады, ақпараттық буклеттер мен алдын алу құралдарын таратады. Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда, арнайы контингенттің дәрістермен және ақпараттық-білім беру материалдарымен қамтылуы артты.
Кездесу барысында қатысушылар АИТВ-ға уақтылы тексеру, кеңес беру және ведомствоаралық өзара іс-қимылды одан әрі жетілдіру мәселелерін талқылады. Сотталғандардың жұқтыру жолдары мен алдын алу шаралары туралы хабардарлығын арттыруға ерекше назар аударылды.
Мамандар, тұрақты профилактикалық жұмыс өз денсаулығына жауапкершілікпен қарауды қалыптастыруға және қылмыстық-атқару жүйесі мекемелерінде АИТВ-инфекциясының таралу қаупін азайтуға ықпал ететінін атап өтті.